Czym są zęby mądrości (ósemki)?
Zęby mądrości to trzecie zęby trzonowe człowieka. Wyrastają jako ostatnie w łuku zębowym. Potocznie nazywa się je ósemkami. Standardowo dorosły człowiek ma cztery ósemki. Znajdują się one w najdalszych kącikach jamy ustnej. Uznawane są za narządy szczątkowe. Ósemki nie są funkcjonalnie potrzebne we współczesnej diecie. Nie każdy posiada zawiązki zębowe ósemek. U około 20% populacji brakuje jednego lub więcej zębów mądrości. Brak ósemek jest warunkowany genetycznie.
Ząb mądrości to trzeci trzonowiec. Korzeń ósemki jest największy spośród wszystkich zębów. Zwykle ma trzy korzenie. Korona ósemki ma kształt kubka. Pokryta jest twardym szkliwem. Ząb mądrości jest ostatnim zębem w jamie ustnej. Może mieć różne kształty. Może też wyrastać w różnych kierunkach.
Kiedy rosną zęby mądrości?
Zęby mądrości pojawiają się najczęściej między 17. a 25. rokiem życia. Wiek wyrzynania to zazwyczaj od 17 do 25 lat. Związki ósemek pojawiają się w wieku 5-6 lat. Zawiązki ósemek są obecne w dziąśle już około 5-6. roku życia. Zwykle można je zlokalizować na zdjęciu RTG w wieku 10-11 lat. Zęby te mogą pojawić się nawet po 40. roku życia.
Proces wyrzynania się ósemek może trwać od kilku do kilkunastu dni. Czas wyrzynania ósemek to zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni. Może trwać nawet kilka lat. Proces wyrzynania ósemek może trwać od 2 do 3 lat. Przebiega on skokowo. U jednych pacjentów przebiega szybko i bezproblemowo. U innych jest przyczyną dolegliwości bólowych.
Objawy wyrzynających się ósemek
Wyrzynanie ósemki często powoduje dolegliwości. Wiele osób doświadcza problemów związanych z wyrastaniem ósemek. Wyrastające ósemki mogą powodować ból dziąsła. Ból wynika z ucisku na okoliczne tkanki. Bóle powoduje brak miejsca w łuku zębowym na kolejny ząb. Dolegliwości bólowe najczęściej związane są z dolnymi ósemkami.
Typowe objawy rosnącej ósemki to:
- Ból w okolicy ósemki.
- Opuchlizna dziąsła wokół zęba.
- Trudności w otwieraniu ust.
- Niekiedy gorączka lub osłabienie.
- Ból promieniujący do ucha lub skroni.
Zastanawiasz się, jak rozpoznać, że ósemka się wyrzyna? Najczęstszym sygnałem jest ból i obrzęk dziąsła w tylnej części szczęki. Możesz poczuć ucisk lub rozpieranie. Czasami pojawia się zaczerwienienie dziąsła.
Problemy związane z ósemkami
Ósemki mogą być problematyczne z wielu powodów. Często zęby mądrości nie mają wystarczająco miejsca w łuku zębowym. Niekiedy pojawiają się problemy z miejscem na wyrzynającą się ósemkę. Nieprawidłowe ustawienie zęba mądrości może spowodować uszkodzenie szczęki. Może też uciskać na sąsiednie zęby. To prowadzi do stłoczeń.
Górne ósemki są bardziej narażone na zmiany próchnicowe. Trudno je dokładnie wyczyścić. Resztki jedzenia łatwo gromadzą się w tej okolicy. Stan zapalny wokół wyrzynającej się ósemki to pericoronitis. Wymaga on leczenia stomatologicznego. 80% pacjentów z zębami mądrości prędzej czy później będzie musiało je usunąć.
Jak radzić sobie z bólem rosnącej ósemki?
Istnieje kilka sposobów na złagodzenie bólu. Można stosować leki przeciwbólowe dostępne bez recepty. Skuteczne są preparaty z ibuprofenem lub paracetamolem. Przy silniejszym bólu lekarz może przepisać silniejsze leki. Stosuj zimne kompresy na opuchniętej okolicy. Okłady z lodu na policzek zmniejszają obrzęk.
Płukanki jamy ustnej pomagają w utrzymaniu higieny. Można stosować płukanki z rumianku, szałwii lub mięty. Mają działanie przeciwzapalne. W przypadku stanu zapalnego warto użyć płynu z chlorheksydyną. Dbałość o odpowiednią higienę jamy ustnej jest kluczowa. Używaj szczoteczek sonicznych. Irygatory do zębów pomagają w czyszczeniu trudno dostępnych miejsc. Unikaj twardych, gorących i zimnych pokarmów. Mogą podrażniać bolące dziąsło.
Kiedy ósemki wymagają usunięcia?
Decyzja o usunięciu ósemki zależy od wielu czynników. Nie każdy musi usunąć ząb mądrości. Wskazania do usunięcia ósemek to między innymi nawracające stany zapalne. Usuwa się zęby powodujące ból. Ekstrakcja jest konieczna, gdy ósemka uszkadza sąsiednie zęby. Wskazaniem jest też brak miejsca w łuku zębowym. Większość planowanych leczeń ortodontycznych rozpoczyna się od usunięcia ósemek. Pomaga to zrobić miejsce dla innych zębów.
Decyzja o usunięciu zęba powinna być oparta na dokładnej diagnostyce. Konieczne jest badanie radiologiczne. Wykonuje się zdjęcie RTG. Stosuje się pantomogram. To zdjęcie panoramiczne zębów. Bardziej szczegółowe badanie to tomografia komputerowa CBCT. To badanie przestrzenne zębów.
Na podstawie opisu – wielomiesięczne problemy, nawrotowe zapalenia, trudności z wyrzynaniem – skłaniałabym się ku ekstrakcji tej ósemki. – Lek. dent. Justyna Karp-Przybylska
Skonsultuj się ze specjalistą chirurgii stomatologicznej. On oceni stan ósemek. Zaleca się konsultację z wykwalifikowanym stomatologiem. Podejmie on najlepszą decyzję o dalszym postępowaniu.
Proces usuwania ósemki i rekonwalescencja
Zabieg usunięcia ósemki wykonuje stomatolog lub chirurg stomatolog. Odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Nowoczesne środki znieczulające zapewniają komfort. Czasami konieczne jest chirurgiczne usuwanie ósemki. Dotyczy to zębów zatrzymanych lub częściowo wyrżniętych. Po zabiegu może wystąpić ból i obrzęk. Rekonwalescencja trwa zwykle kilka dni. Przestrzegaj zaleceń lekarza. Obejmują one higienę jamy ustnej i dietę. Unikaj wysiłku fizycznego.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ósemki zawsze trzeba usuwać?
Nie, nie zawsze. Decyzja o usunięciu ósemki zależy od jej położenia, stanu i objawów, które powoduje. Niektórzy pacjenci nigdy nie mają problemów z ósemkami.
Jak długo trwa ból przy wyrzynaniu ósemki?
Ból może trwać od kilku dni do kilkunastu dni. Czasami dolegliwości utrzymują się przez kilka tygodni lub pojawiają się skokowo przez dłuższy czas.
Co zrobić, gdy ból rosnącej ósemki jest silny?
W przypadku silnego bólu udaj się do dentysty. Lekarz oceni sytuację i zaleci odpowiednie leczenie. Może to być przepisanie silniejszych leków lub decyzja o ekstrakcji.
Czy ząb mądrości może sam wypaść?
Ząb mądrości nie wypada samoczynnie. Jeśli ósemka powoduje problemy, konieczna jest interwencja stomatologiczna, najczęściej ekstrakcja.
Czy usuwanie ósemki jest bolesne?
Sam zabieg usunięcia ósemki jest przeprowadzany w znieczuleniu. Nie powinieneś odczuwać bólu w jego trakcie. Ból może pojawić się po ustąpieniu znieczulenia, ale można go łagodzić lekami.
