Ile korzeni i kanałów mają zęby? Pełny przewodnik po anatomii

Podstawowa budowa zęba

Ząb składa się z korony i korzenia. Korona to widoczna część zęba. Korzeń tkwi w kości szczęki lub żuchwy. Korzenie mocują ząb w jamie ustnej. Korzenie zębów przenoszą siły żucia na kości. Budowa zęba jest znana stomatologom od dawna. Wewnątrz korzenia znajdują się kanały korzeniowe. Kanały zawierają miazgę zębową. Miazga to tkanka z naczyniami i nerwami.

Różnice w liczbie korzeni i kanałów

Liczba korzeni i kanałów nie jest stała. Zależy od rodzaju zęba. Różni się też u poszczególnych osób. Liczba kanałów jest cechą osobniczą. Kanały mogą występować w różnej konfiguracji. Różnice w liczbie korzeni i kanałów mogą występować u jednego pacjenta. U każdego pacjenta liczba kanałów może być inna. Te różnice wpływają na leczenie.

Ile korzeni i kanałów mają poszczególne zęby?

Różne typy zębów mają inną budowę. Liczba korzeni i kanałów jest typowa dla grupy zębów. Zawsze jednak mogą wystąpić wyjątki.

Zęby sieczne i kły (Jedynki, Dwójki, Trójki)

Zęby sieczne i kły znajdują się z przodu jamy ustnej. Służą do odgryzania pokarmu. Zęby sieczne i kły to zęby jednokorzeniowe. Mają zazwyczaj jeden kanał. Siekacze dolne mogą mieć drugi kanał. Dzieje się tak w około 40% przypadków.

Zęby przedtrzonowe (Czwórki, Piątki)

Przedtrzonowce znajdują się za kłami. Pomagają w rozdrabnianiu jedzenia. Liczba korzeni i kanałów jest różna dla zębów górnych i dolnych. Czwórki dolne mają najczęściej jeden korzeń. Posiadają jeden kanał. Czwórki górne mają jeden korzeń. Mają zazwyczaj dwa kanały. Piątki górne mogą mieć od 1 do 2 kanałów. Około 25% piątek górnych ma dwa kanały. Piątki dolne mogą mieć od 1 do 3 kanałów. Zazwyczaj mają jeden kanał. Trzy kanały w piątkach dolnych występują rzadko.

Zęby trzonowe (Szóstki, Siódemki, Ósemki)

Trzonowce to największe zęby. Znajdują się z tyłu jamy ustnej. Służą do miażdżenia pokarmu. Trzonowce mają zazwyczaj trzy kanały. Mogą jednak mieć ich więcej.

Górne Szóstki (Pierwsze trzonowce górne)

Górna szóstka to masywny ząb. Jest mocno ukorzeniony. Ząb 6 górna ma 3 korzenie. Liczba kanałów w górnej szóstce wynosi od 3 do 5. Najczęściej górna szóstka ma 4 kanały. Liczba kanałów w zębie 6 górnym zazwyczaj wynosi od jednego do trzech. Typowe liczby kanałów to 1, 2, 3. Procentowy udział najczęstszych liczb kanałów w górnej szóstce (przybliżone wartości na podstawie danych)

Dolne Szóstki (Pierwsze trzonowce dolne)

Ząb 6 dolny jest zębem trzonowym. Znajduje się w dolnej szczęce. Ząb 6 dolny zazwyczaj ma dwa korzenie. Są to korzeń przedni (mesialny) i korzeń tylny (dystalny). Liczba korzeni zęba 6 dolnego to 2.

Siódemki (Drugie trzonowce)

Siódemki mają najczęściej 2 korzenie. Posiadają 3 lub 4 kanały. Siódemki górne mogą mieć korzeń stożkowaty. Dotyczy to około 15% przypadków. Siódemki mogą mieć trzy korzenie. Zdarza się to w 1-2% przypadków.

Ósemki (Trzecie trzonowce, zęby mądrości)

Ósemki wykazują dużą zmienność. Ich budowa jest często nietypowa. Ósemki górne mogą mieć od 1 do 4 kanałów. Ósemki dolne mogą mieć od 2 do 5 kanałów. Leczenie ósemek warto rozważyć. Dotyczy to przypadku braku któregoś z trzonowców. Na przykład siódemki.

Znaczenie liczby kanałów w leczeniu

Liczba kanałów ma kluczowe znaczenie. Wpływa na przebieg leczenia kanałowego. Ma też wpływ na cenę zabiegu. Stomatolog nie może pominąć żadnego kanału. Pominięcie kanału może prowadzić do niepowodzenia leczenia. Różnice w kanałach mogą utrudniać leczenie kanałowe.

Jak sprawdzić liczbę kanałów?

Liczbę kanałów sprawdza się za pomocą zdjęcia RTG. Ostateczną odpowiedź da zdjęcie rentgenowskie. Wykonuje je dentysta. Nowoczesne technologie wspierają diagnostykę. Mikroskopy stosowane są przy zabiegach. Pomagają zidentyfikować wszystkie kanały. Endometr to kolejne użyteczne narzędzie.

Leczenie kanałowe (endodontyczne)

Leczenie kanałowe jest podstawową metodą terapii. Zajmuje się chorobami miazgi. Leczy też tkanki okołowierzchołkowe. Leczenie kanałowe jest przeprowadzane przy zaawansowanej próchnicy. Zaawansowana próchnica może uszkodzić miazgę. Uszkodzenie miazgi wymaga leczenia kanałowego. Koszt leczenia kanałowego może wynosić nawet kilkaset złotych. Dobrze jest wiedzieć, ile kanałów ma ząb. Leczenie kanałowe i jego cena są od tej liczby zależne.

Jak dbać o zęby, aby unikać leczenia kanałowego?

Regularne kontrolowanie stanu uzębienia pomaga unikać leczenia. Prawidłowa higiena jamy ustnej jest kluczowa. Oto kilka sugestii:

• Szczotkuj zęby co najmniej przez 2 minuty. Rob to dwa razy dziennie.
• Używaj nici dentystycznej. Czyść przestrzenie międzyzębowe.
• Regularnie odwiedzaj stomatologa. Kontroluj stan zębów.
• Unikaj nadmiernego spożywania słodyczy. Ogranicz napoje o wysokiej zawartości cukru.

Wykonywać leczenie endodontyczne warto u specjalisty. Endodonta ma odpowiednie doświadczenie. Wybierać gabinet wyposażony w mikroskop. Mikroskop zwiększa precyzję leczenia. Płukanie kanałów jest kluczowe w endodoncji. Zaniedbując ten element leczenia kanałowego możemy zrujnować cały wcześniej i później włożony wysiłek – mówi o płukaniu kanałów korzeniowych lek. dent. Ewa Dudkiewicz.

Często zadawane pytania o korzenie i kanały zębów